Czym różni się gimnastyka artystyczna od sportowej?

Obie podlegają FIG i na tym podobieństwa się kończą. Gimnastyka artystyczna stawia jedną zawodniczkę albo zespół pięciu na planszy 13 × 13 m, zawsze z przyborem i muzyką. Gimnastyka sportowa stawia gimnastyka na przyrządzie stałym: poręczy, równoważni, stole do skoku. Muzyka pojawia się tam wyłącznie w ćwiczeniach wolnych kobiet.

Program seniorek indywidualnie w cyklu 2025-2028 obejmuje cztery przybory: obręcz, piłkę, maczugi i wstążkę. Skakanki w nim nie ma. Zespoły wykonują dwa układy przyborami wskazanymi w programie FIG na dany rok.

Gimnastyka sportowa to dwa kody, nie jeden. Mężczyźni startują na sześciu przyrządach, kobiety na czterech, a każda strona ma własne tabele elementów i własne zasady pracy paneli.

	Gimnastyka artystyczna	Gimnastyka sportowa
Przepisy FIG	Kod punktacyjny RG 2025-2028	Osobne kody MAG i WAG 2025-2028
Kto startuje	Kobiety: indywidualnie i zespoły pięcioosobowe	Mężczyźni i kobiety w osobnych programach
Przyrządy	Obręcz, piłka, maczugi, wstążka	Mężczyźni: wolne, koń z łękami, kółka, skok, poręcze, drążek. Kobiety: skok, poręcze asymetryczne, równoważnia, wolne
Nawierzchnia	Plansza 13 × 13 m	Pole 12 × 12 m i przyrządy stałe
Długość układu	1:15–1:30 indywidualnie, 2:15–2:30 zespołowo	Maks. 70 s wolne mężczyzn, maks. 90 s równoważnia i wolne kobiet
Muzyka	W każdym układzie	Tylko wolne kobiet
Wzór na wynik	D + A + E − kary	D + E − kary
Artyzm	Osobna nota do 10,00	Odjęcia wewnątrz noty E, na równoważni i w wolnych
Wielobój	Suma 4 układów	Suma 4 (kobiety) lub 6 (mężczyźni)
Konkurencje olimpijskie	2	14

Długość układu najszybciej zdradza dyscyplinę, gdy oglądasz zawody bez komentarza. Czas w artystycznej mierzy się w pełnych sekundach, a każda sekunda ponad limit lub poniżej niego kosztuje 0,05.

To pomyłka językowa, nie techniczna, i w polskim jest najgroźniejsza ze wszystkich języków. Angielskie artistic gymnastics oznacza dyscyplinę przyrządową, czyli po polsku gimnastykę sportową. Polska gimnastyka artystyczna to angielskie rhythmic gymnastics. Ten sam przymiotnik, dwie różne dyscypliny i błąd czekający w każdej liście startowej tłumaczonej z angielskiego.

Lista dyscyplin Polskiego Związku Gimnastycznego rozstrzyga sprawę: gimnastyka sportowa kobiet i gimnastyka sportowa mężczyzn to artistic gymnastics, a gimnastyka artystyczna to rhythmic gymnastics. Kalka gimnastyka rytmiczna nie jest terminem związkowym i nie powinna trafiać do komunikatów ani protokołów.

Niemiecki rozdziela obie dyscypliny bez wspólnego rdzenia: Rhythmische Sportgymnastik to nasza gimnastyka artystyczna, a Gerätturnen to gimnastyka sportowa. Tak wymienia je Deutscher Turner-Bund.

Język	Gimnastyka artystyczna	Gimnastyka sportowa
polski	gimnastyka artystyczna	gimnastyka sportowa
angielski	rhythmic gymnastics	artistic gymnastics
niemiecki	Rhythmische Sportgymnastik	Gerätturnen
francuski (FIG)	gymnastique rythmique	gymnastique artistique

Szkoda jest bardzo praktyczna. Organizator, który wczyta anglojęzyczną listę zgłoszeń i przypisze artistic gymnastics do gimnastyki artystycznej, założy kategorie na poręcze i równoważnię dla sali pełnej zawodniczek ze wstążkami. Gdy nazwa dyscypliny przychodzi w języku, w którym nie sędziujesz, patrz na kolumnę z przyborem, nie na nazwę.

Artystyczna dodaje trzy noty, sportowa dwie. Artystyczna: D + A + E − kary. Sportowa: D + E − kary. Ta jedna linijka pociąga za sobą całą resztę, łącznie z rzędem wielkości liczb na tablicy wyników.

W gimnastyce artystycznej D to trudność ciała plus trudność przyboru, bez górnej granicy. A startuje z 10,00 i traci odjęcia za artyzm. E startuje z 10,00 i traci odjęcia techniczne: 0,10 za drobne odchylenie, 0,30 za wyraźne, 0,50 lub więcej za rażące. Utrata przyboru kosztuje 0,50 bez przemieszczenia, 0,70 po jednym lub dwóch krokach, 1,00 po trzech i więcej oraz równe 1,00, gdy przybór opuści planszę. Przekroczenie linii to 0,30 za każdym razem.

Gimnastyka sportowa noty A nie ma w ogóle. Artyzm siedzi wewnątrz noty E jako linia odjęć, i to tylko na równoważni oraz w ćwiczeniach wolnych; na poręczach panel E odejmuje za kompozycję, a przy skoku nie ma ani jednego, ani drugiego. Kod kobiet pokazuje rachunek wprost: trudność 3,10 + wymagania kompozycyjne 2,00 + wartość połączeń 0,60 daje D 5,70; następnie 10,00 − 0,70 za wykonanie − 0,30 za artyzm daje E 9,00; wynik końcowy 14,70. Artyzm kosztował tę zawodniczkę 0,30 i nigdzie nie pojawił się jako osobna liczba.

Arytmetyka trudności też się rozjeżdża. Na poręczach, równoważni i w ćwiczeniach wolnych gimnastyka sportowa kobiet liczy 8 najwyższych wartości trudności wraz z zeskokiem, w skali od A = 0,10 do J = 1,00; skok ma jedną wartość z tabeli. Mężczyźni liczą 7 najlepszych elementów plus zeskok, maksymalnie 4 z jednej grupy strukturalnej, a do tego dochodzą wymagania grup i wartość połączeń.

Komponent po komponencie rozkładają to nasze przewodniki: punktacja gimnastyki artystycznej oraz punktacja gimnastyki sportowej.

Artystyczna pracuje na trzech czteroosobowych panelach. Sportowa ma dwa panele, za to znacznie liczniejszy panel wykonania. Struktury odpowiadają na inne pytania, więc uprawnienia zdobyte w jednej dyscyplinie nic nie dają w drugiej.

W gimnastyce artystycznej panel D liczy czterech sędziów w dwóch podgrupach: DB1 i DB2 oceniają trudność ciała niezależnie, po czym podają wspólną notę DB, a DA1 i DA2 robią to samo dla trudności przyboru. Nota D to suma obu wspólnych not. Panele A i E mają po czterech sędziów, w obu odrzuca się najwyższe i najniższe odjęcie, a pozostałe dwa uśrednia. Przy panelu dwu- lub trzyosobowym liczą się wszystkie odjęcia. Dwóch sędziów liniowych sygnalizuje przekroczenie planszy po 0,30, a jeden lub dwóch sędziów czasu trzyma stoper.

Gimnastyka sportowa kobiet na mistrzostwach świata i igrzyskach pracuje na dziewięcioosobowym panelu przyrządowym: 2 sędziów trudności i 7 sędziów wykonania. Na zawodach międzynarodowych niższej rangi zostaje 2 sędziów trudności i 2–4 wykonania. Sposób ucinania skrajnych not zależy od liczebności panelu.

	Gimnastyka artystyczna	Gimnastyka sportowa kobiet
Trudność	4 sędziów (2 ciało + 2 przybór)	2 sędziów
Artyzm	4 sędziów, osobny panel	Brak osobnego panelu
Wykonanie	4 sędziów	7 sędziów na MŚ i igrzyskach
Ucinanie skrajnych	Odrzuć najwyższą i najniższą, uśrednij 2	7 not → średnia z 3 środkowych; 5 → 3 środkowe; 4 → 2 środkowe
Linia i czas	2 sędziów liniowych, 1–2 sędziów czasu	Sędziowie linii i czasu zgłaszają do panelu D

Obie dyscypliny dopuszczają reklamację wyłącznie co do treści noty D, rozpatrywaną przez Jury Superior na podstawie art. 8.5 przepisów technicznych FIG. Ocen wykonania i artyzmu nie da się zakwestionować. Kary za linię i czas stoją poza procedurą reklamacji, trener prosi o ich weryfikację.

Medalowy układ w gimnastyce artystycznej to okolice 30 punktów. Medalowy układ w gimnastyce sportowej to okolice 14–15. Oba zdania są prawdziwe na tym samym poziomie zawodów i dokładnie dlatego tych liczb nie wolno zestawiać obok siebie.

Oto sezon 2025, pierwszy rozegrany według obecnych kodów:

Mistrzostwa świata 2025	Mistrzyni lub mistrz	Wynik w wieloboju	Liczba układów
Gimnastyka artystyczna, Rio de Janeiro	Darja Warfołomiejew (GER)	121,900	4
Gimnastyka sportowa kobiet, Dżakarta	Angelina Mielnikowa (AIN)	55,066	4
Gimnastyka sportowa mężczyzn, Dżakarta	Daiki Hashimoto (JPN)	85,131	6

Cztery układy Warfołomiejew w Rio to obręcz 30,100, piłka 29,850, maczugi 31,950 i wstążka 30,000. Mielnikowa uśredniła 13,767 na przyrząd. To samo słowo, wielobój, opisuje dwie skale różniące się ponad dwukrotnie.

Nawet wewnątrz gimnastyki artystycznej liczby przesuwają się między cyklami. Warfołomiejew wygrała wielobój w Paryżu 2024 wynikiem 142,850 według poprzedniego kodu, a rok później tytuł mistrzyni świata kosztował 121,900. Kod 2025-2028 obciął liczbę trudności zaliczanych w układzie, więc wyniki z 2024 i 2025 również nie są porównywalne. Wynik gimnastyczny czyta się razem z wersją przepisów, dlatego przewodnik po MŚ 2026 najpierw przypomina cykl, a dopiero potem podaje liczby.

Obie dyscypliny rozgrywają mistrzostwa świata co roku poza latami olimpijskimi, w odstępie mniej więcej dwóch miesięcy i z zupełnie inną wagą medalową.

Gimnastyka artystyczna rozegrała mistrzostwa 2025 w Rio de Janeiro, 20–24 sierpnia, a edycję 2026 przenosi do Frankfurtu, 12–16 sierpnia. Gimnastyka sportowa miała mistrzostwa 2025 w Dżakarcie, a w 2026 jedzie do Rotterdamu, 17–25 października. Mistrzostwa w artystycznej rozdają wielobój indywidualny, cztery finały na przyborach, wielobój zespołowy i finały zespołowe, a do tego klasyfikację drużynową z 8 najlepszych wyników indywidualnych oraz 2 układów zespołowych.

Na igrzyskach różnica jest jaskrawa. Gimnastyka sportowa rozdaje 14 kompletów medali: osiem u mężczyzn i sześć u kobiet. Gimnastyka artystyczna rozdaje dwa: wielobój indywidualny i wielobój zespołowy. Ta proporcja tłumaczy sporo w kwestii finansowania, obsady sędziowskiej i obecności w telewizji.

Dla klubu prowadzącego obie sekcje konsekwencje są logistyczne, nie filozoficzne. Potrzebne są inne uprawnienia sędziowskie, inny sprzęt i inne kategorie w systemie zgłoszeń, bo wzorów na wynik nie da się wymieniać. W JudgeMate kategoria gimnastyki artystycznej ma własną rotację przyborów i osobne panele D, A oraz E, a wielobój to suma układów wewnątrz tej jednej kategorii. Konkurencje na przyrządach stałych, opisane na stronie gimnastyki sportowej, zakłada się jako oddzielne kategorie z własnymi kryteriami.