Jak zorganizować turniej siatkówki?

Set wygrywa drużyna, która pierwsza zdobędzie 25 punktów z przewagą dwóch (przepis FIVB 6.2). Limitu nie ma, więc przy 24:24 gra toczy się do 26:24, 27:25 i dalej. Mecz trwa do trzech wygranych setów (6.3.1), a przy stanie 2:2 rozstrzyga set decydujący do 15 punktów, też z przewagą dwóch (6.3.2).

Przepisy nie narzucają formatu turniejowi szkolnemu ani klubowemu. Regulamin może ustalić na przykład grę do dwóch wygranych setów z trzecim setem do 15. Zapisz to przed losowaniem i trzymaj się tego w całej fazie turnieju. Format zmieniony w połowie dnia kończy się sporem o tabelę.

W grupie, w której każdy gra z każdym raz, meczów jest n(n−1)/2:

Liczbę meczów dzielisz przez liczbę boisk i wychodzi liczba slotów. Set nie ma limitu czasu, więc żaden przepis nie poda ci długości slotu. Zmierz kilka meczów na poziomie twoich drużyn, planuj według tej liczby, a ostatni slot dnia zostaw pusty na opóźnienia.

Jednej tabeli w siatkówce nie ma. Przepisy Sportowo-Organizacyjne PZPS (PSO, wersja z maja 2025) mają dwie punktacje, a imprezy FIVB ustawiają kryteria w jeszcze innej kolejności.

Kolejność według PSO §52: punkty, liczba zwycięstw, stosunek setów (iloraz setów wygranych do przegranych), stosunek „małych” punktów, a na końcu bezpośrednie spotkania (punkty, sety, „małe” punkty). W systemie rankingowym FIVB opublikowanym dla klubowych mistrzostw świata 2022 liczba zwycięstw idzie przed punktami.

Przy punktacji 2/1 i bez walkowerów punkty drużyny to liczba zwycięstw plus liczba rozegranych meczów. Dwie drużyny z tą samą liczbą punktów po tej samej liczbie meczów mają więc tyle samo zwycięstw i rozstrzyga stosunek setów. W punktacji 3/2/1/0 już tak nie jest. Drużyna z dwiema wygranymi 3:2 i porażką 2:3 ma 5 punktów, drużyna z wygraną 3:0 i dwiema porażkami 2:3 też, a drugie kryterium stawia wyżej tę pierwszą.

Boisko ma 18 × 9 m, strefa wolna wokół niego co najmniej 3 m z każdej strony, a wolna przestrzeń nad boiskiem co najmniej 7 m wysokości (przepis 1). To minimum dla każdego meczu rozgrywanego według przepisów FIVB. Zawody światowe i oficjalne FIVB wymagają 5 m od linii bocznych, 6,5 m od linii końcowych i 12,5 m wysokości.

Siatka wisi na wysokości 2,43 m dla mężczyzn i 2,24 m dla kobiet, mierzonej na środku boiska. Nad liniami bocznymi oba końce muszą być na tej samej wysokości i najwyżej 2 cm ponad wysokość przepisową (2.1.1, 2.1.2). Weź na halę miarkę i zmierz siatkę przed pierwszym meczem.

Polski przekład przepisów dopisuje do 2.1.1 wysokości młodzieżowe: 2,35 m dla młodzików i 2,15 m dla młodziczek. Tę samą wartość ustala PSO §55 dla wszystkich rozgrywek PZPS w tych kategoriach. Wysokość dla pozostałych kategorii młodzieżowych sprawdź w regulaminie rozgrywek swojego wojewódzkiego związku, zanim wydrukujesz harmonogram.

Drużyna liczy do 12 zawodników (przepis 4.1.1). W zawodach FIVB seniorów do protokołu można wpisać 14. Na turnieju szkolnym albo amatorskim liczbę ustala regulamin, więc napisz ją już w zaproszeniu.

Spośród wpisanych zawodników drużyna może wyznaczyć do dwóch libero, wpisanych w osobnych rubrykach protokołu (19.1.1, 19.1.2). Na boisku jest najwyżej jeden. W zawodach FIVB seniorów drużyna, która ma w protokole więcej niż 12 zawodników, musi wyznaczyć dwóch.

Jeden z zawodników jest kapitanem drużyny i jest oznaczony w protokole (4.1.2). Po podpisaniu protokołu przez trenera i kapitana listy zawodników nie można już zmienić (4.1.3). Zbierz składy przed turniejem, a sekretarz tylko przepisze nazwiska. Na boisku zawsze musi być sześciu zawodników (7.3.1), więc drużyna, która przyjechała w piątkę, meczu nie zacznie.

Według przepisu 22.1 skład sędziowski tworzą pierwszy sędzia, drugi sędzia, sekretarz i czterech (albo dwóch) sędziów liniowych, a w zawodach FIVB także sędzia challenge i sędzia rezerwowy. Gdy liniowych jest dwóch, stoją w narożnikach i każdy pilnuje linii końcowej i bocznej po swojej stronie (29.1).

W rozgrywkach PZPS pierwszego i drugiego sędziego wyznacza PZPS, a sędziów liniowych i sędziego sekretarza właściwy wojewódzki związek (PSO §57). Klub-gospodarz musi z wyprzedzeniem zgłosić WZPS termin meczu i zapotrzebowanie na obsadę.

Na turnieju szkolnym czy amatorskim pełnej obsady na każde boisko często nie ma skąd wziąć. Wpisz do regulaminu, kto kogo zastępuje: jeden sędzia z uprawnieniami na stanowisku, drugi dorosły jako drugi sędzia, a protokół i chorągiewki dla drużyn, które w tym slocie pauzują. W grupie czterech drużyn na jednym boisku dwie zawsze grają, a dwie odpoczywają, więc obsada stolika stoi obok.

Drużyna, która odmawia gry po wezwaniu sędziego albo bez usprawiedliwienia nie stawia się na boisku na czas, przegrywa 0:3, a każdy set 0:25 (przepisy FIVB 6.4.1, 6.4.2). W regulaminie turnieju określ, ile minut spóźnienia oznacza niestawienie się, bo przepis mówi tylko „na czas”.

Drużyna uznana za niekompletną w secie albo w meczu przegrywa ten set albo mecz. Przeciwnik dostaje punkty (albo punkty i sety) brakujące do zwycięstwa, a drużyna niekompletna zachowuje to, co już zdobyła (6.4.3).

W turnieju PZPS porażka walkowerem daje 0 punktów do tabeli, zwykła porażka 1 (PSO §53). W lidze kara idzie dalej: drużyna może oddać walkowerem najwyżej dwa mecze w sezonie, a trzeci walkower oznacza wycofanie z rozgrywek (PSO §23).

Każda przerwa między setami trwa trzy minuty (przepis FIVB 18.1). W tym czasie drużyny zmieniają strony, a sekretarz wpisuje ustawienia na kolejny set. Przerwę między drugim a trzecim setem właściwy organ może na wniosek organizatora wydłużyć do 10 minut.

Drużyny zmieniają strony po każdym secie z wyjątkiem seta decydującego. W secie decydującym zmiana następuje, gdy prowadząca drużyna zdobędzie 8 punktów, a ustawienie zawodników zostaje bez zmian (18.2).

Każda drużyna ma w secie najwyżej dwie przerwy na odpoczynek i sześć zmian (15.1), a przerwa trwa 30 sekund (15.4.1). Z tych limitów nie wyliczysz, ile potrwa mecz, bo set kończy się punktem, a nie po czasie. Harmonogram buduj ze zmierzonych slotów. Kolejność meczów i obsadę sędziowską każdego z nich wywieś tam, gdzie drużyny się rozgrzewają.

Siatkówka działa jako turniej klubowy: drużyny wchodzą nazwą klubu, bez kont zawodników, a skład domyślnie mieści 14 nazwisk. Do wyboru masz każdy z każdym, puchar oraz grupy + puchar (od jednej do czterech grup: z jednej grupy awansują 2, 4 albo 8 drużyn, z dwóch lub czterech po 1 albo 2 z każdej, a z trzech zwycięzcy grup i najlepsza druga drużyna albo po dwie z grupy i dwie najlepsze trzecie).

Format meczu. „Punkty w secie” (11, 15, 21 albo 25) i „Sety do wygranej” (1, 2 albo 3) ustawiasz raz dla całej drabinki albo zmieniasz dla pojedynczego meczu.

Tabela. Nowa drabinka siatkówki startuje z regulaminem FIVB: 3 punkty za 3:0 i 3:1, 2 i 1 za 3:2, a o kolejności najpierw decyduje liczba zwycięstw. W kroku formatu przełączysz ją na PZPS, rozgrywki ligowe (PSO §51–52), PZPS, turnieje (PSO §52–53, 2/1/0) albo „Własne punkty”, czyli tabelę sprzed regulaminów. Liga domyślnie liczy 3/2/1/0 i ma te same trzy regulaminy w kreatorze i w Ustawieniach, a obok nich dwa własne porządki remisów. Regulaminy PZPS sprawdzają liczbę zwycięstw zaraz po punktach, jak §52, a FIVB stawia ją na pierwszym miejscu. Remis, którego regulamin nie rozstrzyga, ustala organizator. Walkower trafia do tabeli jako 3:0 przy grze do trzech wygranych setów. Przy FIVB i obu regulaminach PZPS drużyna oddająca mecz dostaje 0 pkt, a każdy set liczy się 25:0; przy „Własnych punktach” walkower liczy się jak porażka 0:3: w punktacji 3/2/1/0 według setów daje 0 pkt, a 1 pkt tylko w płaskiej punktacji z punktem za porażkę.

Boiska i ludzie. Boiska dodajesz jako zasoby (panel nazywa je kortami): podajesz godzinę startu i długość slotu, a harmonogram rozkłada mecze i pokazuje kolizje. Każdy mecz ma własny kod QR dla sędziego, który otwiera panel wyniku tylko tego meczu, a kody drukujesz na jednym arkuszu. Karty meczów i rozrysowaną drabinkę wydrukujesz do PDF.

Ekran. Tablica wyników siatkówki liczy sety do 25 i do 15, pokazuje numer rotacji 1–6 drużyny zagrywającej i działa na telebimie.

Czego nie ma. Dwumeczu: PSO §54 rozstrzyga go złotym setem, a JudgeMate ma dwumecz tylko w sportach z serią rzutów karnych. Statystyk zawodników, bo punkty nie są przypisywane do osób. Pól na libero i kapitana. Płatności online: wpisowe tylko ewidencjonujesz jako opłacone, zwolnione albo nieoznaczone.

Załóż turniej siatkówki albo najpierw rozpisz go w generatorze drabinek i kreatorze terminarza. Szczegóły przepisów: jak liczyć punkty w siatkówce i poradnik sędziego siatkówki.