Przewodnik sędziowski unihokeja

Centralny Zarząd IFF zatwierdził nową edycję przepisów gry 11 grudnia 2025, a obowiązuje ona od 1 lipca 2026. Nowelizacja skupia się na trzech obszarach — bezpieczeństwie bramkarza, atrakcyjności i intensywności gry oraz wizerunku unihokeja i klimacie gry. Poniższe zmiany sędziowie stosują od sezonu 2026-27.

Bezpieczeństwo bramkarza

Bramkarze bronią na kolanach i często nie mogą uniknąć kontaktu, dlatego trzy nowe zapisy je chronią:

• Zawodnik z pola musi podjąć rozsądny wysiłek, by uniknąć zderzenia z bramkarzem w polu bramkarza; brak takiego wysiłku jest teraz przewinieniem.
• Zawodnik z pola nie może przechodzić przez pole bramkarza — strefa ta jest zarezerwowana wyłącznie dla bramkarza.
• Zawodnik z pola nie może wielokrotnie podążać za bramkarzem wyłącznie w celu zasłaniania mu widoku.

Precyzyjniejsza definicja trzymania

Trzymanie to jeden z największych hamulców płynności gry. Edycja 2026 na nowo określa, co jest trzymaniem, aby sędziowie odgwizdywali je spójniej. IFF zaznacza, że to zmiana wymagająca szkolenia sędziów i konsekwentnego egzekwowania, by przyniosła zamierzony efekt dla tempa gry.

Kary za prowokowanie i kary równoczesne

Dwie zmiany ograniczają przepychanki podczas przerw, wykorzystywane niekiedy taktycznie (obopólne kary mniejsze wymuszające grę 4 na 4 lub 5 na 4 przy bramkarzu ściągniętym z bramki):

• Kary równoczesne nie zmieniają już liczby zawodników na boisku — wzajemne kary mniejsze dla obu drużyn nie otwierają już gry.
• Nowa kara za prowokowanie pozwala sędziemu nałożyć dodatkową karę mniejszą na zawodnika uznanego za inicjatora przepychanki.

Zachowanie w strefie zmian

Nowe przepisy regulują zachowanie zawodników i sztabu w strefie zmian. Chodzi o rozładowanie tłumu stojących zawodników, którzy zasłaniają widok stolikowi sędziowskiemu i kibicom, oraz o uspokojenie klimatu gry, w którym sztab kwestionuje niemal każdą decyzję — co szczególnie doskwiera młodym zawodnikom i sędziom w rozgrywkach juniorskich.

Zmiany po stronie punktacji, które egzekwuje sędzia

Dwie zmiany dotyczą przebiegu zdobywania punktów: w grze 5 na 5 bramkarz może teraz zdobyć bramkę (w formacie 3 na 3 było to już dozwolone), a w serii rzutów karnych pierwszych pięć rzutów wykonuje nadal pięciu różnych zawodników, ale kolejne rzuty może wykonać dowolny zawodnik. Pełny obraz punktacji znajdziesz w przewodniku jak działa punktacja w unihokeju.

Wymiary pola bramkowego i pola bramkarza, trzy poziomy kar (2 / 5 / 10 minut), mechanika wolnego uderzenia oraz procedura rzutu karnego opisane w sekcjach poniżej pozostają bez zmian.

Unihokej stosuje system dwóch sędziów, gdzie obaj arbitrzy mają identyczne uprawnienia. To fundamentalna różnica wobec hokeja na lodzie, który posługuje się hierarchicznym systemem z sędziami głównymi i liniowymi o różnych kompetencjach.

Obaj Sędziowie Mogą:

• Odgwizdać dowolną karę (mniejszą, większą, meczową)
• Przyznać wolne uderzenie za naruszenie
• Uznać lub nie uznać bramki
• Przerwać grę z dowolnego powodu
• Zarządzać zegarem meczu (sygnalizować starty i zatrzymania)

Pozycjonowanie na Boisku

Dwaj sędziowie zazwyczaj ustawiają się po przekątnej boiska:

• S1 podąża za akcją od jednej linii bocznej, przebywając blisko strefy ataku
• S2 zajmuje pozycję po przeciwnej stronie, zapewniając szerszy kąt widzenia i pokrywając strefę obronną

Gdy gra przenosi się z jednego końca boiska na drugi, sędziowie korygują pozycje — jeden pozostaje blisko akcji, drugi utrzymuje perspektywę ogólną. Ten diagonalny system gwarantuje, że przynajmniej jeden sędzia ma wyraźny widok na każdy incydent.

Komunikacja Między Sędziami

Sędziowie komunikują się za pomocą kontaktu wzrokowego, sygnałów ręcznych i krótkich wymian werbalnych podczas przerw. Przed odgwizdaniem kary sędzia może skonsultować się z kolegą, jeśli incydent miał miejsce w strefie drugiego arbitra. W niejednoznacznych sytuacjach bramkowych obaj sędziowie muszą dojść do porozumienia.

Stolik Sędziowski

Oprócz dwóch sędziów na boisku, stolik sędziowski obsadzają:

• Chronometrażysta: Zarządza zegarem meczu, uruchamia i zatrzymuje na sygnały sędziów
• Sekretarz (prowadzący protokół): Zapisuje bramki, kary i zmiany w oficjalnym protokole meczowym

Na poziomie rekreacyjnym i amatorskim, gdzie formalny stolik sędziowski nie jest dostępny, Darmowa Tablica Wyników JudgeMate może pełnić rolę cyfrowego odpowiednika — jedna osoba kontroluje zegar, bramki i kary z telefonu, a widok kibiców stanowi publiczną tablicę wyników.

Obowiązki Przedmeczowe

Przed meczem sędziowie muszą:

• Skontrolować boisko (bandy zabezpieczone, bramki prawidłowo zakotwiczone, oznaczenia pola bramkowego widoczne)
• Sprawdzić sprzęt (kije w legalnej długości, wyposażenie bramkarza kompletne)
• Spotkać się z kapitanami obu drużyn w celu omówienia zasad
• Upewnić się, że stolik sędziowski jest gotowy

Kary w unihokeju dzielą się na trzy poziomy surowości, z których każdy niesie odmienne konsekwencje dla ukaranego zawodnika i drużyny.

Kary Mniejsze (2 Minuty)

Najczęstsza kara w unihokeju. Ukarany zawodnik siedzi w strefie kar przez 2 minuty czasu gry, a jego drużyna gra w osłabieniu (5 na 4).

Zasada kluczowa: W odróżnieniu od hokeja na lodzie, kara mniejsza w unihokeju jest ZAWSZE odbywana w całości — NIE kończy się wcześniej, gdy drużyna grająca w przewadze strzeli bramkę. Ukarany zawodnik wraca dopiero po upływie pełnych 2 minut czasu gry.

Typowe przewinienia za karę mniejszą:

• Podcięcie — użycie kija lub nogi do potknienia przeciwnika
• Trzymanie — chwycenie ciała, ubrania lub kija przeciwnika
• Pchanie — odepchnięcie przeciwnika rękami lub ciałem
• Haczenie — użycie łopatki kija do zahaczenia przeciwnika
• Wysoki kij — uniesienie kija powyżej pasa przy zamachu lub powyżej kolana w grze (w zależności od powagi skutkujące karą, a nie wolnym uderzeniem)
• Gra bez kija — aktywne uczestnictwo w grze bez trzymania kija
• Nieprawidłowa zmiana — zbyt wielu zawodników na boisku w trakcie gry
• Opóźnianie gry — celowe zwlekanie ze wznowieniem gry

Kary Większe (5 Minut)

Przyznawane za poważniejsze lub gwałtowne przewinienia. Ukarany zawodnik siedzi przez pełne 5 minut, a drużyna gra w osłabieniu.

Typowe sytuacje kary większej:

• Gwałtowna lub niebezpieczna gra — lekkomyślne działania zagrażające przeciwnikowi
• Powtarzające się mniejsze przewinienia — ten sam zawodnik popełniający kilka mniejszych naruszeń
• Poważny wysoki kij — uderzenie przeciwnika wysokim kijem powodujące kontuzję
• Niebezpieczne pchanie — wepchnięcie przeciwnika w bandy w niebezpieczny sposób

Kary Meczowe (10 Minut + Czerwona Kartka)

Najsurowsza sankcja. Zawodnik otrzymuje 10-minutową karę i czerwoną kartkę, co oznacza usunięcie z meczu. Rezerwowy może zająć jego miejsce na boisku po upływie 10 minut, ale usunięty zawodnik nie może wrócić.

Sytuacje kary meczowej:

• Brutalność — celowa próba zranienia przeciwnika
• Obraźliwe zachowanie wobec sędziów — werbalna lub fizyczna agresja skierowana do arbitrów
• Skrajnie niebezpieczna gra — działania wykazujące całkowity brak szacunku dla bezpieczeństwa przeciwnika

Sygnalizacja Kar

Sędziowie sygnalizują kary za pomocą standaryzowanych sygnałów ręcznych:

1. Wskazanie na ukaranego zawodnika
2. Pokazanie rodzaju naruszenia (np. gest podcięcia, gest pchania)
3. Wskazanie strefy kar
4. Pokazanie czasu trwania kary (palce wskazujące 2, 5 lub 10 minut)

Darmowa Tablica Wyników JudgeMate śledzi wszystkie trzy rodzaje kar z odliczaniem na żywo, zapewniając, że wszyscy w hali wiedzą dokładnie, kiedy każda kara wygasa.

Wolne uderzenie jest najczęstszym wznowieniem gry w unihokeju, przyznawanym za szeroką gamę drobnych naruszeń, które nie uzasadniają nałożenia kary.

Kiedy Przyznaje Się Wolne Uderzenie

• Wysoki kij: Łopatka kija uniesiona powyżej kolana w grze (lub powyżej pasa przy zamachu)
• Zagranie piłki ręką/głową/stopą: Celowe dotknięcie piłki czymkolwiek innym niż kijem (z wyjątkiem bramkarza w polu bramkowym)
• Nieprawidłowa odległość: Przeciwnik stojący w odległości mniejszej niż 3 metry od piłki przy wolnym uderzeniu
• Podnoszenie lub trzymanie kija przeciwnika: Przeszkadzanie w kiju przeciwnika
• Gra piłką leżąc na podłodze: Zawodnik z pola nie może grać piłką, gdy jakakolwiek część jego ciała (poza stopami) dotyka podłogi
• Naruszenie pola bramkowego (drobne): Zawodnik z pola wchodzący do pola bramkowego bez istotnego wpływu na grę
• Piłka poza boiskiem: Gdy piłka opuści pole gry (nad bandami lub uderzy w sufit)

Zasady Wykonania Wolnego Uderzenia

1. Piłka musi być nieruchoma w miejscu naruszenia
2. Wykonawca ma 5 sekund na zagranie piłki
3. Wszyscy przeciwnicy muszą znajdować się co najmniej 3 metry od piłki
4. Wykonawca nie może zagrać piłki ponownie, dopóki nie dotknie jej inny zawodnik
5. Piłka musi być zagrana po podłodze — nie można jej bezpośrednio podnieść z wolnego uderzenia

Wolne Uderzenie w Pobliżu Bramki

Gdy wolne uderzenie zostaje przyznane w strefie ataku blisko bramki, drużyna broniąca zyskuje znaczną przewagę z zasady 3-metrowej odległości i wymogu nieruchomej piłki. Trenerzy opracowują specjalne zagrania, by zmaksymalizować szanse przy wolnych uderzeniach blisko bramki — szybkie podania, zasłony i one-timery to typowe taktyki.

Wznowienie z Linii Bocznej (Hit-In)

Gdy piłka opuści boisko nad bandą boczną, drużyna przeciwna otrzymuje wznowienie z linii bocznej — funkcjonalnie podobne do wolnego uderzenia, wykonywane z miejsca, w którym piłka przekroczyła bandę. Obowiązują te same zasady 3-metrowej odległości i 5 sekund.

Wznowienie przez Bramkarza

Jeśli piłka przejdzie za linię końcową, a ostatnio dotknął jej zawodnik atakujący, bramkarz wznawiając grę, wyrzuca piłkę z pola bramkowego.

Rzut karny to najbardziej napięte wznowienie gry w unihokeju — konfrontacja jeden na jednego między strzelcem a bramkarzem.

Kiedy przyznaje się rzut karny

Rzut karny przyznawany jest, gdy czysta szansa bramkowa zostaje bezprawnie przerwana. Konkretne sytuacje obejmują:

• Wejście obrońcy do własnego pola bramkowego: Zawodnik z pola wchodzi do własnego pola bramkowego, by zablokować strzał lub zagrać piłkę. Ponieważ tylko bramkarz może przebywać w polu bramkowym, jest to poważne naruszenie odbierające drużynie atakującej uczciwą szansę bramkową.
• Przesunięcie bramki: Obrońca celowo przesuwa lub przechyla bramkę, by uniemożliwić zdobycie punktu.
• Faul na wyjściu sam na sam: Naruszenie przepisów wobec zawodnika mającego czystą drogę do bramki (bez obrońców między atakującym a bramkarzem).
• Przykrycie piłki: Zawodnik z pola celowo kładzie się na piłce lub przykrywa ją w strefie pola bramkowego.

Wykonanie rzutu karnego

1. Strzelec ustawia piłkę na punkcie środkowym boiska
2. Na gwizdek sędziego strzelec może rozpocząć ruch do przodu
3. Piłka musi być utrzymywana w ruchu do przodu przez cały czas — cofanie piłki jest niedozwolone
4. Bramkarz musi pozostać w polu bramkowym, dopóki strzelec nie dotknie piłki
5. Strzał musi być oddany w rozsądnym czasie — strzelec nie może biegać z piłką w nieskończoność
6. Próba kończy się, gdy:
   • Piłka przekroczy linię bramkową (bramka zdobyta)
   • Bramkarz obroni strzał
   • Piłka trafi w konstrukcję bramki (słupek lub poprzeczka) i nie wpadnie
   • Piłka przestanie się poruszać do przodu
   • Strzelec popełni naruszenie (np. cofnie piłkę)

Decyzje sędziowskie przy rzutach karnych

Decyzja o przyznaniu rzutu karnego jest jedną z najpoważniejszych, jaką może podjąć sędzia. Sędziowie muszą ocenić:

• Czy istniała czysta szansa bramkowa? (Nie byle jaka szansa, lecz sytuacja z wysokim prawdopodobieństwem zdobycia bramki)
• Czy szansa została bezprawnie zaprzepaszczona? (Nie sam kontakt, lecz wyraźne naruszenie przepisów)
• Czy sędzia mógł przyznać karę mniejszą zamiast rzutu karnego?

W niejednoznacznych sytuacjach sędziowie zwykle przyznają karę (2 lub 5 minut) zamiast rzutu karnego, rezerwując ten ostatni dla oczywistych przypadków przerwania jasnej szansy bramkowej.

Pole bramkowe to jeden z najważniejszych strategicznie obszarów w unihokeju — a zrozumienie jego zasad jest kluczowe zarówno dla sędziów, jak i zawodników.

Czym jest pole bramkowe?

Pole bramkowe to prostokątny obszar (4 × 5 m) bezpośrednio przed każdą bramką, wyznaczony namalowanymi liniami na powierzchni boiska, a wewnątrz niego zaznaczone jest mniejsze pole bramkarza (1 × 2,5 m). Jest to wyłączna strefa bramkarza.

Zasada podstawowa

Tylko bramkarz może przebywać w polu bramkowym. Żaden zawodnik z pola — z żadnej drużyny — nie może wchodzić, stać ani grać piłką wewnątrz pola bramkowego. Zasada ta jest absolutna i surowo egzekwowana.

Konsekwencje naruszenia pola bramkowego

Konsekwencje zależą od tego, który zawodnik wchodzi do pola i w jakim kontekście:

Atakujący zawodnik z pola wchodzi do pola bramkowego:

• Jeśli bramka zostanie zdobyta, gdy atakujący jest w polu bramkowym lub właśnie z niego wyszedł, bramka jest nieuznana
• Wolne uderzenie przyznawane jest drużynie broniącej
• Naruszenie pola bramkowego nie musi bezpośrednio wpływać na grę — sama obecność w polu bramkowym wystarczy do nieuznania bramki

Obrońca wchodzi do własnego pola bramkowego:

• To poważne naruszenie, ponieważ obrońca w istocie pełni rolę drugiego bramkarza
• Drużyna atakująca zazwyczaj otrzymuje rzut karny
• Jeśli obrońca wchodzi do pola bramkowego, by zablokować strzał lub zagrać piłkę, rzut karny jest praktycznie automatyczny

Piłka w polu bramkowym:

• Gdy piłka zatrzyma się wewnątrz pola bramkowego, tylko bramkarz może ją zagrać
• Jeśli zawodnik z pola sięga kijem do pola bramkowego, by zagrać piłkę, może zostać odgwizdane wolne uderzenie lub nałożona kara
• Bramkarz może chwycić piłkę rękami wewnątrz pola bramkowego (przywilej wyłącznie bramkarza)

Bramkarz w polu bramkowym

Wewnątrz pola bramkowego bramkarz ma specjalne przywileje:

• Może używać rąk do łapania, rzucania i kierowania piłki
• Może kłaść się na podłodze, by wykonać obronę (zawodnicy z pola nie mogą grać leżąc)
• Jest chroniony przed kontaktem ze strony przeciwników
• Może wyrzucić piłkę, by wznowić grę po obronie

Bramkarz poza polem bramkowym

Bramkarz może opuścić pole bramkowe, by zagrać piłkę ciałem (ale nie rękami) poza strefą pola bramkowego. Jest to jednak ryzykowne — bramka jest niechroniona, a bramkarz poza polem bramkowym podlega tym samym zasadom co zawodnicy z pola (z wyjątkiem tego, że nadal nie może używać kija).

Praktyczne sędziowanie pola bramkowego

Naruszenia pola bramkowego należą do najczęściej odgwizdywanych przewinień w unihokeju. Sędziowie muszą obserwować:

• Atakujących wchodzących do pola bramkowego podczas przepychanek pod bramką
• Obrońców celowo wkraczających do pola bramkowego, by blokować strzały
• Zawodników sięgających kijem do pola bramkowego, by zagrać piłkę
• Piłkę zatrzymującą się wewnątrz pola bramkowego — tylko bramkarz może ją zagrać

Wyraźna komunikacja między dwoma sędziami jest kluczowa przy decyzjach dotyczących pola bramkowego, ponieważ sędzia bliżej bramki zazwyczaj ma lepszy kąt do oceny, czy stopa zawodnika przekroczyła linię pola bramkowego.