Jak punktuje się cheerleading?

O regulaminie decyduje to, kto sankcjonuje zawody, a regulaminy liczą wynik inaczej. International Cheer Union (ICU), federacja uznana przez MKOl w 2021 roku i organizator mistrzostw świata, punktuje na karcie stupunktowej i sumuje noty, które zostają po odrzuceniu najwyższej i najniższej. Mistrzostwa świata 2026 w Orlando, rozegrane 22–24 kwietnia, zgromadziły ponad 5000 zawodników z 50 krajów w 33 dywizjach.

ICU Europe, czyli European Cheer Union, używa tej samej karty, ale pozostałe noty uśrednia. Mistrzostwa Europy klubów odbyły się w Pradze 3–5 lipca 2026, a w 2027 przenoszą się do Helsingborga (2–4 lipca). Obieg klubów all star, z The Cheerleading Worlds na czele, jedzie na kartach USASF i IASF: trudność i technika w osobnych kolumnach, odliczenia wypunktowane co do dziesiątej.

Federacje krajowe nakładają na to własne przepisy turniejowe. Polski Związek Sportowy Cheerleadingu (PZSC), członek ICU, zostaje przy modelu „odrzuć i zsumuj”. Niemiecki CCVD, członek ICU i ICU Europe, od sezonu 2026–27 ocenia każdy obszar na skali porównawczej 0–10, waży noty i sprowadza wynik do 50 punktów.

Karta ICU dla dywizji Advanced, Elite i Premier ma siedem bloków wartych łącznie 100 punktów. Stunty i piramidy dają po 25 punktów, wyrzuty 15, cheer i prezentacja całości po 10, tumbling 10, a płynność prezentacji 5. W każdym bloku wykonanie, trudność, synchronizację i różnorodność ocenia się razem: sędzia wystawia jedną notę za blok, a nie osobne noty za trudność i za wykonanie.

Blok cheer to część karty, której nie ma żadna inna dyscyplina: ocenia się umiejętność poprowadzenia publiczności, nie trudność. ICU publikuje osobne karty dla dywizji Introductory, Beginner i Novice, Intermediate i Median, dla drużyn bez tumblingu, dla Game Day, group stunt i coed stunt oraz dla zawodników z niepełnosprawnościami. Performance cheer (pom, hip hop, jazz i high kick) ma inną kartę stupunktową: dziesięć kryteriów po 10 punktów, od techniki stylu i ruchu przez synchronizację, ustawienia, muzykalność, inscenizację i złożoność po efekt całości.

Prezentacja cheer może trwać łącznie 3:00: najwyżej 2:00 muzyki i zalecane 30 sekund cheeru na początku albo w środku. Game Day mieści w 3:00 cztery segmenty: band chant, sideline chant, cheer prowadzący publiczność i fight song. Czas rusza z pierwszym choreografowanym ruchem albo pierwszą nutą i kończy się na późniejszym z tych dwóch.

Istnieją trzy modele. Na karcie ICU trudność i wykonanie ocenia się w tym samym bloku: trudniejsza sekwencja stuntów podnosi pułap bloku, a nota zależy od tego, jak czysto drużyna ją wykona. CCVD, który pracuje na porównawczym systemie ICU, pisze to wprost w logice oceniania na sezon 2026–27: większa trudność nie daje automatycznie więcej punktów, a sędziowie nie zaczynają od 10 i nie odejmują błędów.

Karty all star rozdzielają te dwie rzeczy. Na karcie zbiorczej USASF blok stuntów wart jest 40 punktów, 20 za technikę i 20 za trudność, tak samo piramidy; tumbling z miejsca i z rozbiegu dają po 10 i 10, skoki i taniec po 5 i 5. Karty IASF na sezon 2026–27 mają w każdym wierszu kolumnę trudności i kolumnę techniki i wykonania, a stunty i piramidy warte są po 30 punktów.

Co drużyna w ogóle może pokazać, rozstrzyga poziom, a nie punktacja. Poziomy 1–7 w systemie IASF i USASF, od Introductory do Premier w ICU oraz L1–L5 według wieku na mistrzostwach Polski wyznaczają dozwolone elementy: release moves, obroty, inwersje, wysokość piramid. Element niedozwolony to naruszenie przepisów, o którym orzeka sędzia legalności albo sędzia główny, i ma własną karę zamiast niskiej noty za wykonanie. Słownik cheerleadingu objaśnia pojęcia stuntów i tumblingu, które stoją za tymi poziomami.

ICU: odrzuć kartę najwyższą i najniższą, resztę zsumuj. Przy pięciu sędziach liczą się trzy karty, a maksymalny wynik drużyny to 300. ICU Europe używa tych samych kart, ale dzieli pozostałą sumę przez liczbę pozostałych sędziów, więc jego wyniki mieszczą się na skali do 100. Obie metody dają identyczną kolejność w stawce; różni je tylko skala.

Przepisy PZSC wymagają na zawodach rangi mistrzowskiej nieparzystej liczby sędziów oceniających, co najmniej pięciu, a na turniejach lokalnych dopuszczają trzech. Przy pięciu i więcej odrzuca się najwyższą i najniższą sumę i dodaje resztę; przy trzech liczą się wszystkie. Komisja techniczna, co najmniej dwuosobowa, zgłasza przekroczenia czasu, elementy niedozwolone i niezgodną liczebność drużyny, komisja skrutacyjna zlicza karty i publikuje wyniki rundy przed rozpoczęciem następnej, a sędzia główny, z I kategorią sędziowską, na mistrzostwach Polski w zaleceniu nie punktuje.

CCVD buduje wynik inaczej. Każdy obszar dostaje notę 0–10 w krokach co 0,5, nota jest mnożona przez wagę (stunty × 2,5, piramidy × 1,5 albo × 2,5, wyrzuty × 1,0 albo × 1,5, tumbling z miejsca i z rozbiegu po × 1,0, skoki × 0,5, cheer × 1,0, płynność × 0,5, całość × 1,0), ważone noty się sumuje, a sumę sprowadza do wyniku końcowego na skali 50 punktów.

Karty USASF i IASF zlicza się sekcjami: building, tumbling ze skokami, całość. Sekcje się dodaje, odliczenia odejmuje. USASF powołuje sędziów panelu według specjalizacji: building, tumbling, całość prezentacji albo odliczenia, a obok nich sędziego legalności, który nie punktuje. Kalkulator wyniku cheer pokazuje, jak odrzut, suma i średnia zmieniają wynik tych samych pięciu kart.

Odejmuje się dwa rodzaje punktów. Punkty karne to stałe kwoty za złamanie reguł zawodów: czas, wejście na planszę, naruszenia przepisów. Odliczenia to cena błędów w prezentacji: upadek, zachwianie, upuszczony flyer. ICU i ICU Europe załatwiają jedno i drugie na karcie; system all star wypunktowuje odliczenia w osobnej tabeli.

W przepisach ICU prezentacja dłuższa o 5–10 sekund kosztuje 1 punkt na karcie każdego sędziego, a o 11 sekund i więcej 3 punkty od każdego sędziego. Każde inne naruszenie przepisów to 5 punktów od każdego sędziego, chyba że reguła podaje niższą wartość. Wyjście poza planszę 12,8 na 16,5 metra nie jest karane. CCVD stosuje tę samą regułę 1 i 3 punktów za czas, za choreografowane wejście odejmuje 3 punkty od każdego sędziego, a za naruszenie przepisów 5 punktów od każdego sędziego, przy czym powtórzone naruszenie liczy raz. Na mistrzostwach Polski drużyna, której wejście i zejście z parkietu trwa łącznie ponad 20 sekund, traci 5 punktów od każdego sędziego.

Tabela odliczeń IASF na sezon 2026–27 jest nanoszona na oś czasu w blokach po 15 sekund, więc trener widzi, kiedy padł każdy błąd:

Naruszenie legalności to co innego niż odliczenie. USASF zaznacza, że sędziowie legalności nie są sędziami punktującymi, a element ponad poziom drużyny może oznaczać dyskwalifikację, nie kilka dziesiątych. CCVD ma safety judges, którzy sprawdzają elementy na próbie, i cofa odliczenie za element niedozwolony, gdy nagranie dowodzi, że element był legalny.

Każda federacja odpowiada inaczej, więc organizator wybiera regułę przed pierwszą prezentacją. W przepisach ICU remis o pierwsze miejsce rozstrzyga doliczenie odrzuconej noty najwyższej i najniższej z powrotem do sumy; jeśli drużyny dalej są równe, decyduje ranking każdego sędziego. ICU Europe stosuje te same dwa kroki do miejsc od pierwszego do trzeciego. PZSC dolicza odrzucone noty na miejscach medalowych, a potem oddaje głos rankingowi sędziów; remis o każde inne miejsce w finale zostaje ex aequo, a remis w eliminacjach kończy się dogrywką, którą sędziowie oceniają od nowa.

CCVD remisów nie rozstrzyga: drużyny dzielą miejsce, a kolejne miejsca zostają puste, więc po dwóch drużynach na pierwszym miejscu następna jest trzecia. Dywizje seniorskie USASF też nie rozstrzygają remisu, ale numerują miejsca gęsto: 1., 2., 2., 3. Dywizje International Open IASF rozstrzygają remis tylko wtedy, gdy decyduje o wejściu do finału: awansuje drużyna z mniejszą liczbą odliczeń za błędy wykonania, a potem ta z wyższą łączną notą za stunty, piramidy, tumbling i skoki.

Awans ma własną regułę remisu. Z półfinału ICU przechodzi dziesięć drużyn, a remis o dziesiąte miejsce wprowadza do finału obie. PZSC wysyła do finału sześć drużyn, a przy siedmiu zgłoszonych sędzia główny może dopuścić wszystkie.

Polska. Polski Związek Sportowy Cheerleadingu (PZSC) jest członkiem ICU, a jego Przepisy Turniejowe i Przepisy Sędziowskie obowiązują na Mistrzostwach Polski w Cheerleadingu Sportowym. Ósma edycja, rozegrana w Grodzisku Mazowieckim 4–6 kwietnia 2025, zgromadziła 4959 zawodników z 85 klubów i szkół, 655 prezentacji i 40 sędziów; rok wcześniej prezentacji było 597. Dziewiąta edycja odbyła się w marcu 2026 w Ostrowcu Świętokrzyskim. Drużyny startują w trzech dywizjach: cheer (all girl, coed, group stunt, partner stunt i solo na poziomach L1–L5 według wieku, od dzieci po seniorów), performance cheer (freestyle pom, hip hop, jazz, high kick) i pom dance. Prezentacja cheer ma część cheer i chant co najmniej 30 sekund, przejście najwyżej 20 sekund i część muzyczną najwyżej dwie minuty. Sędziowie mają licencję PZSC w jednej z trzech kategorii albo licencję ICU, a mistrzostwa są zarazem eliminacjami do mistrzostw Europy i świata ICU.

Niemcy. Cheerleading und Cheerperformance Verband Deutschland (CCVD) należy do ICU i ICU Europe i prowadzi serię Cheersport: od mistrzostw landów przez mistrzostwa regionalne po mistrzostwa Niemiec DM i DPM, na które drużyna kwalifikuje się ustaloną minimalną liczbą punktów z rundy regionalnej. Drużyny startują na poziomach 0–7 według grup wiekowych; DM obejmuje Primary na poziomie 2, Youth na poziomach 3–4, Junior na 4–5 i Senior na 5–7. Na sezon 2026–27 CCVD wprowadził skalę dziesięciopunktową: cztery strefy (0,0–2,5 rozwojowa, 3,0–5,0 podstawowa, 5,5–7,5 wyczynowa, 8,0–10,0 najwyższa), kroki co 0,5, stałe wagi obszarów i wynik końcowy sprowadzony do 50, żeby dało się porównać kategorie o różnych kartach. Muzyka prezentacji trwa najwyżej 2:00, prezentacja z cheerem najwyżej 3:00, a sam cheer musi trwać co najmniej 30 sekund. Mistrzostwa Niemiec 2027 zaplanowano na 13–14 marca w Hamburgu.

Cheerleading w JudgeMate działa na silniku oceniania tańca i cheeru, a kartę buduje organizator. Wpisujesz bloki oceny i ich maksymalne punkty, tak jak wymienia je karta ICU albo CCVD, albo definiujesz kryteria z wagami. Każdy sędzia punktuje na własnym telefonie albo tablecie, a sędzia główny przegląda karty, zanim wyniki trafią do publikacji.

To, co różni federacje, jest ustawieniem, a nie osobnym produktem. Panel można sumować albo uśredniać, z odrzutem noty najwyższej i najniższej, gdy punktuje co najmniej pięciu sędziów. Kary wpisuje się od każdego sędziego, więc schodzą z każdej karty przed odrzutem, jak wymagają ICU i CCVD, albo raz od prezentacji. Sędzia odliczeń i sędzia legalności to osobne role, a sędzia legalności zgłasza naruszenia bez punktowania. Regułę remisu wybierasz: zostawić remis, doliczyć odrzucone noty albo rozstrzygnąć mniejszą liczbą odliczeń, z numeracją miejsc sportową albo gęstą. Presety o nazwach ICU, USASF i IASF ustawiają te pola za jednym razem, a każde pole zostaje edytowalne, bo przepisy krajowe się różnią.

Dla organizatora zawodów cheer równie ważne jest to, czego JudgeMate nie robi. Nie ma certyfikatu żadnej federacji i nie zawiera oficjalnych kart ICU, USASF, IASF, PZSC ani CCVD; kategorie wpisujesz samodzielnie. Nie ocenia trudności i nie sprawdza legalności elementów na danym poziomie; robią to sędziowie i sędzia legalności. Nie ma analizy wideo. Wyniki mogą zostać prywatne dla trenerów, jak wymaga ICU, albo pójść na żywo na publiczną stronę wyników i na telebim, a protokół PDF pokazuje kartę każdego sędziego. Jak JudgeMate wypada obok CompetitionSuite, RegChamp i narzędzi z powtórkami wideo, opisuje porównanie oprogramowania do zawodów cheerleadingu.