Słownik snowboardu
Słowa z listy startowej, budki sędziowskiej i przepisów FIS park & pipe
Na liście wyników pojawia się DNI, sędzia główny mówi o karcie steno, a w komunikacie stoi „dwa najlepsze z trzech”. Ten słownik wyjaśnia 49 takich terminów z zawodów slopestyle, halfpipe i big air. Definicje opierają się na przepisach FIS ICR Book VI (czerwiec 2026) i podręczniku sędziów park & pipe. Jeśli JudgeMate traktuje któryś termin inaczej, piszemy o tym w haśle. Przykłady liczenia not są w poradniku jak oceniany jest snowboard.
A
- Alley-oop
Trik kręcony pod górę, przeciwnie do kierunku zjazdu rynną. Frontside alley-oop wykonuje się na ścianie backside i odwrotnie (podręcznik sędziów, 16). W wersji alley-oop da się zrobić każdy trik.
B
- Butt check
Krótkie przysiadnięcie na śniegu i odbicie się z powrotem (podręcznik sędziów, 11.5). W halfpipe lekki butt check to średni błąd (11–20), a mocny to poważny (21–25).
C
- Cab
Skrót od caballerial: obrót 360 z fakie wokół osi pionowej. Backside cab nazywa się po prostu cab. Na barierce słowo cab zastępuje switch frontside dopiero od obrotu 180 w górę; 50-50 w switch to nadal switch frontside (podręcznik sędziów, 16).
- Chief of Results
Kierownik obliczeń. Koordynuje pomiar czasu i obliczenia, a w konkurencjach ocenianych sprawdza wyniki razem z sędzią głównym (ICR 2004.3).
D
- Deck
Na skoczni płaski odcinek między progiem a knuckle'em. W halfpipe płaska powierzchnia na górze każdej ściany, zwykle z widzami (podręcznik sędziów, 11.5 i 15). Lądowanie na decku podręcznik zalicza w halfpipe do drobnych błędów, za 1–10 punktów odjęcia.
- DNF
Did Not Finish, nie ukończył. Jedno z oznaczeń wyniku w ICR 2022.1; według ICR 2022.2 należy do wyników nieważnych razem z DNS, DQB, DSQ i NPS. W JudgeMate DNF to status przejazdu.
- DNI
Does Not Improve, czyli przejazd bez poprawy. Gdy w fazie liczy się najlepszy przejazd, ten, który nie poprawia wcześniejszej noty, nie jest oceniany i dostaje DNI (ICR 3703.4). W big air w formacie dwa najlepsze z trzech DNI może też oznaczać powtórzony trik. Słownik skrótów w bazie wyników FIS rozwija DNI jako „Did Not Improve”. W JudgeMate DNI to status przejazdu w typach FIS na śniegu, dostępny od 2. przejazdu przy formatach z najlepszym przejazdem. Ustawia go sędzia, sam system go nie nadaje.
- DNS
Did Not Start, nie wystartował. Zawodnik z listy startowej, który nie ruszył, nie dostaje miejsca i jest wymieniony osobno. Gdy opuści jeden przejazd, ma DNS w tym przejeździe, a pozostałe się liczą. DNS w półfinale albo finale oznacza ostatnie miejsce w tej fazie (ICR 3703.1). W JudgeMate DNS to status przejazdu.
- DSQ
Dyskwalifikacja. Zawodnik zdyskwalifikowany według przepisu 2025 nie jest klasyfikowany w żadnej fazie i stoi na liście osobno (ICR 3703.2). W JudgeMate DSQ to status przejazdu.
- Dwa najlepsze z trzech
Format big air (2 best of 3): trzy skoki, sumuje się dwie najwyższe noty, a oba liczone triki muszą być różne (ICR 3502.3.1). W Pucharze Świata tak rozgrywa się półfinały i finały big air (WCR 2.7.2). JudgeMate dodaje dwie najlepsze noty formatem Suma najlepszych rund, ale nie sprawdza, czy triki się różnią; to zadanie sędziów. Osobnego typu kategorii snowboard big air nie ma, więc zawody zakłada się jako Snowboarding Slopestyle.
- Dwa z czterech kierunków
Odmiana big air (2 of 4 Directions), w której liczone triki muszą iść w różnych kierunkach. W snowboardzie są cztery: frontside, backside, switch backside i switch frontside (podręcznik sędziów, 9.5.2). Wersję wybiera się na odprawie kapitanów przed pierwszym treningiem; kobiety i mężczyźni mogą mieć na tych samych zawodach różne wersje.
E
- Event factor
Liczba punktów FIS dla zwycięzcy zawodów. Skala zależy od rangi: 1000–500 na Pucharze Świata, mistrzostwach świata i igrzyskach, 360–120 na Pucharze Kontynentalnym, 220–50 na zawodach FIS i juniorskich (FPR 5.2.2). Miejsce zawodów na skali wyznacza ranking najlepszych zawodników na starcie.
F
- Fakie
Jazda tyłem w podstawowym ustawieniu, tailem do przodu. Podręcznik sędziów odróżnia ją od switch: w fakie obrót idzie wokół tailu, w switch wokół nose'a (rozdział 16). Half cab to obrót 180 z fakie do fakie.
- Faza zawodów
Kwalifikacje (w komunikatach PZN często „eliminacje”), półfinał i finał według ICR 3501. Półfinał FIS zaleca, gdy startuje ponad 24–30 zawodników. W JudgeMate każda faza to osobna kategoria dodana przyciskiem Dodaj kolejną rundę, z linią awansu. Wynik z kwalifikacji nie przechodzi do następnej rundy.
- Frontside i backside
Dwa kierunki w snowboardzie. W rynnie halfpipe'u frontside oznacza, że zawodnik jest zwrócony klatką piersiową do ściany, a backside, że ma ją za plecami. Na barierce trik jest frontside, gdy przy najeździe barierka jest po stronie palców, a backside, gdy po stronie pięt (podręcznik sędziów, 16).
H
- Hand drag
Ręka dotyka śniegu albo ciągnie się po nim przy lądowaniu. Ręka położona na śniegu, żeby odzyskać kontrolę, to w podręczniku hand down. W big air hand drag to drobny błąd (1–9), a obie ręce na śniegu to błąd średni (10–19) (podręcznik sędziów, 11.2 i 11.5).
- Hard way
Obrót na barierkę w mniej naturalną stronę: frontside z najazdu frontside albo backside z najazdu backside. Obroty backside hard way zaczyna się zwykle z nollie (podręcznik sędziów, 16).
- Heat
Grupa zawodników startująca razem w jednej fazie. W kwalifikacjach heat liczy od 12 do 30 osób, najlepiej 25 w halfpipe i 20–25 w slopestyle (ICR 3501.1.1). Każda kategoria wiekowa to osobny heat, a kategorię z mniej niż czterema zawodnikami można połączyć z sąsiednią (ICR 3501.3). W JudgeMate kategorię dzieli się na heaty przełącznikiem Starty w heatach.
K
- Karta steno
Arkusz (steno sheet), na którym sędzia zapisuje numer startowy, triki i notę każdego przejazdu. Według podręcznika sędziów (rozdział 7) oficjalna nota to ta z karty steno. Na zawodach z systemem wyników nota sędziego staje się oficjalna, gdy zatwierdzi ją sędzia główny. Do kart wraca się przy każdym zapytaniu o notę.
- Knuckle
Krawędź, na której płaski deck skoczni przechodzi w zeskok (podręcznik sędziów, 15). Na skoczni typu true table próg i knuckle leżą na tej samej wysokości.
- Kod FIS
Numer zawodnika w bazie FIS, obowiązkowy na oficjalnych listach (ICR 3701.1). JudgeMate nie importuje danych z bazy FIS. Organizator dodaje kod FIS jako własne pole albo kolumnę w imporcie z arkusza i może ustawić je jako jawne.
- Kod NSA
Numer zawodnika w krajowym związku narciarskim. Czeska lista Burton Young Punks z Monínca w sezonie 2025/26 ma kolumnę NSA code, a kodu FIS na niej nie ma. ICR 3701.1 go nie wymaga.
- Kolejność startu
Porządek, w jakim zawodnicy ruszają z belki. Jej utworzenie zamyka skład: nie można już dopisać zawodnika ani zmienić nazwiska (ICR 3604). W finale big air trzeci przejazd idzie w odwrotnej kolejności klasyfikacji po drugim (ICR 3604.3.1).
- Kryteria oceny
Wykonanie, trudność, amplituda, różnorodność i progresja (ICR 3402). Podręcznik sędziów traktuje je jako równe i bez kolejności. Gdy dwa przejazdy wyglądają podobnie, wyżej może stanąć ten, który jest lepszy w co najmniej trzech z pięciu kryteriów (rozdział 8). Szablon slopestyle w JudgeMate ma te pięć kryteriów i ogólne wrażenie jako kryteria ważone w skali 0–100; szablon halfpipe zamiast amplitudy ma wysokość (Height).
L
- Lepszy z dwóch przejazdów
Format best of 2: dwa przejazdy, liczy się wyższa nota (ICR 3502.1). Regulamin Pucharu Świata 2026/27 stosuje go w kwalifikacjach i półfinałach halfpipe i slopestyle, a finał rozgrywa jako lepszy z dwóch albo z trzech (WCR 2.7.1). W JudgeMate to format Najlepsza runda z 2 przejazdami.
- Licencja sędziowska
Sędziowie FIS mają licencję A, B albo C. Z licencją A sędziuje się na każdym poziomie, z B do Pucharu Świata włącznie, z C na Pucharze Kontynentalnym i niżej; na zawodach Pucharu Świata może się wyjątkowo znaleźć najwyżej jeden sędzia z licencją C. Licencja C wystarcza, by być sędzią głównym na każdych zawodach krajowych (podręcznik sędziów, rozdział 5).
N
- Noty kotwiczące
Pierwsze 5–10 not, jakie sędzia wystawia na zawodach (anchor scores). Każdy kolejny przejazd ustawia się nad nimi albo pod nimi, dlatego zakres not poniżej średniej, średni i powyżej średniej sędziowie ustalają, oglądając trening (podręcznik sędziów, 9.1). Zbyt wysoka pierwsza nota zostawia za mało miejsca na lepsze przejazdy.
- NPS
Not Permitted to Start, niedopuszczenie do startu (ICR 2023). Powody to m.in. sprzęt niezgodny z przepisami FIS, na przykład brak kasku, trening na zamkniętej trasie, odmowa badania lekarskiego wymaganego przez FIS albo brak umiejętności potrzebnych na danej trasie w ocenie jury.
- Numer startowy
Bib, numer na plastronie zawodnika. ICR 3701.1 wymienia go jako pierwszą daną zawodnika na każdej oficjalnej liście startowej i liście wyników. JudgeMate pokazuje numer startowy przy nazwisku na ekranie sędziego i może go drukować jako kolumnę w PDF-ie.
O
- Obcięcie wyniku
Skrócenie wyniku do dwóch miejsc po przecinku bez zaokrąglania. ICR 3403 wymaga go przy każdym dzieleniu: noty 65, 60 i 60 dają średnią 61,666…, a na liście stoi 61,66. JudgeMate obcina tak wyniki przejazdów w typach kategorii FIS na śniegu, w tym w Snowboarding Slopestyle. ICR 3403 każe też sędziom dawać noty całkowite. JudgeMate przyjmuje krok 0,1, więc panel sędziujący według FIS wpisuje liczby całkowite.
- Odjęcie
Punkty, które sędzia zabiera za błąd przy lądowaniu, licząc od noty, jaką przejazd dostałby z czystym lądowaniem. Skala dotyczy tylko snowboardu (podręcznik sędziów, rozdział 11). W halfpipe drobny błąd to 1–10, średni 11–20, poważny 21–25 punktów. W big air odjęcie sięga 30, gdy ciało pierwsze uderza w śnieg. Przykład z podręcznika: przejazd na 45 punktów minus 20 za poważny błąd daje 25.
- Odrzucenie skrajnych not
Najwyższa i najniższa nota wypadają przed liczeniem średniej. ICR 3403.2 stosuje to dopiero przy 6 lub więcej sędziach; przy 5 i mniej liczą się wszystkie noty. Sześciu sędziów: 88, 86, 85, 84, 83, 79. Odpadają 88 i 79, zostaje 338 / 4 = 84,50. Przełącznik Odrzucaj skrajne noty w JudgeMate działa już od 5 sędziów, więc przy pięcioosobowym panelu zostaw go wyłączony, jeśli liczysz według ICR.
- Ogólne wrażenie
Metoda sędziowania FIS w park & pipe (Overall Impression). Sędzia ogląda cały przejazd i daje jedną notę od 0 do 100, która ustawia go nad słabszymi i pod lepszymi przejazdami. Ocenia od trzech do siedmiu sędziów, każdy osobno, i żaden trik nie jest obowiązkowy (podręcznik sędziów, 9.1). Noty służą do ustalania kolejności, więc 70 coś znaczy dopiero obok innych not z tego dnia.
P
- Płaskie lądowanie
Flat landing: zawodnik przy zbyt dużej prędkości przelatuje cały zeskok i ląduje na płaskim (podręcznik sędziów, 11.5). W skali odjęć halfpipe to drobny błąd, 1–10 punktów.
- Pretzel
Zeskok z barierki z obrotem w stronę przeciwną do najazdu. Backside 270 z backside boardslide'u to back board pretzel. Obroty z boardslide'u i lipslide'u mają 270, 450 i 630 stopni, bo zawodnik już jedzie bokiem pod kątem 90 stopni (podręcznik sędziów, 16).
- Przejazd
Zjazd od startu do mety oceniany w całości. Według ICR 3502 faza zawodów daje wynik dopiero wtedy, gdy zawodnicy ukończą co najmniej 2 przejazdy. W JudgeMate liczbę przejazdów ustawia organizator kategorii; szablony slopestyle i halfpipe dla snowboardu mają 3 przejazdy i liczą najlepszy.
- Punkty FIS
Punkty mierzące poziom zawodnika, od których zależy rozstawienie. Zwycięzca dostaje event factor, pozostali część tej wartości według wzoru z FPR 5.2, zaokrągloną w górę do jednego miejsca po przecinku i nie mniejszą niż 0,1. Nowa wartość na liście bazowej to średnia dwóch najlepszych wyników sezonu w danej konkurencji (FPR 5.3.2). JudgeMate nie liczy punktów FIS.
- Punkty Pucharu Świata
Punkty za miejsca 1–30 w Pucharze Świata park & pipe: 100, 80, 60, 50, 45, 40, 36, 32, 29, 26 i dalej aż do 1 za 30. miejsce (WCR 1.7.1). Jazda po muldach, snowboard cross i konkurencje alpejskie mają inną tabelę. JudgeMate ma tę tabelę FIS gotową, pokazuje punkty w wynikach publicznych i w PDF-ie, a zawodnikom z remisem daje tyle samo punktów.
R
- RAL
Ranked as Last, sklasyfikowany na ostatnim miejscu. Jedno z siedmiu oznaczeń wyniku w ICR 2022.1, obok DNF, DNS, NPS, JNS (Jump Not Scored), DSQ i DNI.
- Revert
Lądowanie w złej pozycji i obrócenie deski ślizgiem, żeby wrócić do kierunku jazdy (podręcznik sędziów, 11.5). W halfpipe i slopestyle revert mieści się w średnich błędach. Wykonany celowo w rynnie revert jest w słowniku podręcznika trikiem na krawędzi.
- Rocznik
YB (Year of Birth), kolumna, która przypisuje zawodnika do grupy wiekowej. FIS liczy wiek na 31 grudnia sezonu (ICR 2013.1.2). W sezonie 2026/27 licencja FIS wymaga rocznika 2013 lub starszego, a Puchar Świata rocznika 2011 lub starszego. U15 to roczniki 2013–2012, U18 to 2011–2009 (ICR 2013.3.4). W JudgeMate pole nazwane „Rocznik” daje jedną kolumnę na listach i w PDF-ie.
- Rozstawienie
Podział zawodników na heaty według rankingu WSPL albo punktów FIS (ICR 3501.1.2). Rozdaje się ich wężykiem: przy dwóch heatach pierwszy dostaje miejsca 1, 4, 5, 8, 9, a drugi 2, 3, 6, 7, 10. Zawodników bez punktów losuje się poniżej tych, którzy punkty mają.
S
- Section by section
SBS, format slopestyle z panelem podzielonym na dwie grupy. Sędziowie trików oceniają przydzielone sekcje, sędziowie kompozycji cały przejazd. Zalecany podział to 60 do 40 na korzyść trików (ICR 3403.3). Potrzeba od 7 do 9 sędziów punktujących, a na Pucharze Świata, mistrzostwach świata i igrzyskach co najmniej 9. Po upadku każda następna sekcja dostaje zero (podręcznik sędziów, 9.2).
- Sędzia główny
Prowadzi panel, sprawdza decyzje sędziów i potwierdza zweryfikowane wyniki z TD (ICR 3311.5). FIS woli sędziego głównego, który sam nie punktuje. Żadna nota nie jest oficjalna bez jego zatwierdzenia (podręcznik sędziów, 7). W JudgeMate tryb Zatwierdzanie przez sędziego głównego wstrzymuje noty i publikuje przejazd dopiero po jego decyzji, a Opublikuj mimo braków wypuszcza wynik, gdy brakuje noty jednego sędziego.
- Skocznia
Kicker, nazywany też tabletop: podstawowy skok w slopestyle i big air. Zawodnik odbija się z progu, przelatuje płaski deck, mija knuckle i ląduje na zeskoku (podręcznik sędziów, 15). Step-up wznosi się za progiem, a step-down ma zeskok niżej, z większym spadkiem.
- Switch
Jazda w odwróconym ustawieniu. Zawodnik regular w switch jedzie jak goofy i odwrotnie (podręcznik sędziów, 16). W big air w formacie dwa z czterech kierunków switch backside i switch frontside to dwa osobne kierunki.
T
- TD
Delegat techniczny FIS (Technical Delegate). Zasiada w jury razem z kierownikiem zawodów i sędzią głównym; wszyscy trzej figurują na oficjalnej liście startowej i liście wyników (ICR 3701.1). Sędzia główny potwierdza z TD zweryfikowane wyniki (ICR 3311.5).
U
- Ustawienie
Stance, czyli która noga stoi z przodu deski. Regular to lewa noga z przodu, goofy prawa. Podręcznik sędziów (rozdział 16) chce, by zawodnik podawał ustawienie przy zgłoszeniu, bo bez tego sędzia nie odróżni jazdy w podstawowej pozycji od switch. ICR 3701.1 wymienia stance wśród danych zawodnika w snowboardzie. W JudgeMate ustawienie może być jawnym polem widocznym przy nazwisku u sędziów i na liście startowej.
W
- Washout
Dalsze kręcenie się po lądowaniu, bo zawodnik nie potrafi wyhamować obrotu (podręcznik sędziów, 11.5). To jedna z niestabilności, za które sędziowie odejmują punkty w zakresach błędów przy lądowaniu.