Słownik tańca sportowego
Skrutacja, rundy i język turnieju — od A do Z
Taniec sportowy nie liczy punktów, tylko miejsca. Sędzia nie wystawia noty — w rundach eliminacyjnych zaznacza pary, które chce zobaczyć ponownie, a w finale ustawia je w kolejności. Dopiero system skatingowy zamienia te zaznaczenia w wynik. Ten słownik tłumaczy pojęcia, na które trafisz w zgłoszeniu, na karcie sędziowskiej i w protokole.
A
- Amator i zawodowiec
Dwa piony rywalizacji z osobnymi rankingami i zwykle osobnymi turniejami. Podział dotyczy uprawnień i nagród, nie sposobu sędziowania.
- Arkusz sędziowski
Karta albo ekran, który sędzia wypełnia dla jednego tańca. Z arkuszy całej komisji skrutiner wylicza miejsca — to jest materiał źródłowy wyniku.
- Awans
Przejście pary do kolejnej rundy. Liczbę awansujących ogłasza się przed rundą, żeby pary wiedziały, o ile miejsc walczą.
C
- CBM
Skrót od contra body movement — skręt biodra i barku w stronę nogi kroczącej. Podstawa techniki, którą sędzia czyta jako jakość ruchu, a nie ocenia osobno.
- Cha-cha
Taniec latynoamerykański w metrum 4/4, około 30 taktów na minutę. Zwykle drugi taniec rundy latynoamerykańskiej.
D
- Dziesięciotaniec
Konkurencja obejmująca wszystkie dziesięć tańców — pięć standardowych i pięć latynoamerykańskich. Rzadka i wymagająca, bo oba style żądają przeciwnej pracy ciała.
F
- Finał
Ostatnia runda, zwykle sześć par. Tutaj sędziowie przestają stawiać krzyżyki i w każdym tańcu ustawiają wszystkie pary w kolejności.
- Formacja
Konkurencja zespołowa, najczęściej sześć do ośmiu par tańczących ułożoną choreografię jako jedna całość. Ocenia się zespół, nie poszczególne pary.
J
- Jive
Piąty taniec latynoamerykański, 4/4, około 42 taktów na minutę. Tańczony na koniec rundy i często rozstrzygający, bo obnaża kondycję.
K
- Klasa taneczna
Poziom, w którym startuje para — od E przez D, C, B, A do S. Klasę zdobywa się punktami, a od klasy zależy, jakie figury wolno tańczyć.
- Krzyżyk
Zaznaczenie, które sędzia stawia parze w rundzie eliminacyjnej. Krzyżyków się nie sumuje jak punktów — dalej przechodzą pary z największą ich liczbą.
- Krzyżykowanie
Sam sposób sędziowania rund eliminacyjnych. Sędzia zaznacza pary zamiast je ustawiać, bo ustawienie czterdziestu par w każdym tańcu jest niewykonalne.
L
- Linia tańca
Kierunek przeciwny do ruchu wskazówek zegara, w którym poruszają się wszystkie pary w stylu standardowym. Jazda pod prąd to błąd poruszania się po parkiecie, nie odjęcie punktów.
M
- Miejsce
Pozycja pary, a nie liczba punktów. Dlatego w protokole tańca sportowego mniej znaczy lepiej — pierwsze miejsce to 1.
P
- Para
Jednostka startowa w stylu standardowym i latynoamerykańskim. Ocenia się parę, nie tancerzy osobno — stąd jeden numer na parę w protokole.
- Paso doble
Taniec latynoamerykański w metrum 2/4, zbudowany na obrazie corridy. Choreografia jest ułożona pod akcenty muzyki, więc wyjątkowo zależy od odtworzonego nagrania.
- Podnoszenie
Figura, w której stopy jednego z partnerów odrywają się od parkietu z pomocą drugiego. Zabronione w stylu standardowym i latynoamerykańskim, dozwolone w showdance.
- Poruszanie się po parkiecie
Umiejętność prowadzenia pary po zatłoczonym parkiecie bez kolizji i zablokowanych linii. W stylu standardowym realna część oceny, bo wszyscy jadą naraz w tę samą stronę.
- Program
Zestaw figur dozwolonych w danej klasie. Zatańczenie czegoś spoza programu w turnieju zamkniętym to złamanie przepisu, a nie niska ocena.
- Protokół
Opublikowany dokument z zaznaczeniami każdego sędziego i wyprowadzeniem miejsc. To jest ślad kontrolny — wyniku bez protokołu nie da się sprawdzić.
- Przewodniczący komisji sędziowskiej
Osoba prowadząca komisję: odprawia sędziów, decyduje o liczbie awansujących i rozstrzyga spory. Zwykle sama nie sędziuje razem z komisją.
Q
- Quickstep
Piąty taniec standardowy, 4/4, około 50 taktów na minutę. Najszybszy taniec posuwisty w stylu.
R
- Remis
Sytuacja, w której zaznaczenia nie rozdzielają dwóch par. System skatingowy ma na to osobne reguły i dopiero po ich wyczerpaniu ogłasza się remis.
- Rumba
Taniec latynoamerykański, 4/4, około 25 taktów na minutę — najwolniejszy z pięciu. Oceniany głównie przez pracę ciała i kształt każdego ruchu.
- Runda
Jedno pełne przejście wszystkich pięciu tańców przez pary pozostające w turnieju. Turniej zawęża się rundami: eliminacje, półfinał, finał.
S
- Samba
Pierwszy taniec latynoamerykański, 2/4, z charakterystycznym sprężynowaniem. Posuwa się po parkiecie, w odróżnieniu od reszty stylu.
- Seria
Podział rundy, gdy zgłoszonych par jest więcej, niż mieści parkiet. Seria to podział organizacyjny, a nie osobny etap turnieju.
- Sędzia
Osoba oceniająca na parkiecie. W eliminacjach zaznacza ustaloną liczbę par do awansu, w finale ustawia wszystkie pary od pierwszej do ostatniej w każdym tańcu.
- Showdance
Konkurencja z dowolną choreografią, w której wolno używać podnoszeń i rekwizytów. Oceniana za wykonanie i kompozycję, nie za technikę programową.
- Skrutiner
Osoba, która zamienia zaznaczenia sędziów w miejsca według systemu skatingowego. Niezależna od komisji — skrutiner nigdy nie ocenia tańca.
- Slowfox
Taniec standardowy w metrum 4/4, około 28 taktów na minutę. Ciągły, niespieszny ruch — technicznie najmniej wybaczający z pięciu.
- Styl latynoamerykański
Pięć tańców: samba, cha-cha, rumba, paso doble i jive. Tańczone w pozycji otwartej, bez posuwistej linii stylu standardowego.
- Styl standardowy
Pięć tańców: walc angielski, tango, walc wiedeński, slowfox i quickstep. Tańczone w trzymaniu zamkniętym, w kierunku przeciwnym do wskazówek zegara.
- Suma miejsc
Suma miejsc pary ze wszystkich tańców finału. Mniej znaczy lepiej i to jest pierwsza rzecz, na którą patrzą reguły podsumowania.
- System skatingowy
Zestaw reguł zamieniający zaznaczenia sędziów na wynik. Reguły 5–8 ustawiają pary w jednym tańcu, reguły 9–11 składają te miejsca w kolejność końcową. Nazwa pochodzi od łyżwiarstwa, z którego system przejęto.
T
- Tango
Taniec standardowy w metrum 2/4, tańczony bez wznosów i opadów, z ostrzejszą, bardziej staccatową pracą niż reszta stylu.
- Taniec
Jedna z pięciu pozycji rundy. Każdy taniec jest ustawiany osobno, a podsumowanie łączy te ustawienia — dlatego para może wygrać taniec i przegrać finał.
- Trzymanie
Rama, którą para utrzymuje w stylu standardowym. Rozbite albo niestabilne trzymanie komisja zauważa najszybciej.
- Turniej zamknięty i otwarty
W zamkniętym pary tańczą wyłącznie figury z programu klasy. W otwartym choreografia jest dowolna. Niższe klasy tańczą zamknięte, wyższe otwarte.
W
- Walc angielski
Pierwszy taniec standardowy, 3/4, około 30 taktów na minutę. Zbudowany na wznosie i opadzie w każdym trzymiarowym takcie.
- Walc wiedeński
Taniec standardowy w metrum 3/4, około 60 taktów na minutę, oparty na ciągłym obrocie przy bardzo wąskim zasobie figur.
- WDC
World Dance Council — jedna z dwóch międzynarodowych organizacji tańca sportowego, historycznie strona zawodowa.
- WDSF
World DanceSport Federation — organizacja uznawana przez MKOl. Prowadzi własny regulamin, ranking i systemy sędziowania.
- Większość
Ponad połowa komisji. Cały system skatingowy stoi na tym pojęciu: parę stawia się na najniższym miejscu, które dała jej większość sędziów albo lepiej.