Jak liczy się punkty w squashu?

Od 2009 roku (powszechnie) squash stosuje system PAR (Point-A-Rally). W tym systemie każda wymiana kończy się punktem — niezależnie od tego, który gracz serwował.

• Jeśli serwujący wygra wymianę, zdobywa 1 punkt i kontynuuje serwis.
• Jeśli odbierający wygra wymianę, zdobywa 1 punkt i przejmuje serwis.

Wymiana może zakończyć się na kilka sposobów: piłka odbije się dwa razy od podłogi zanim przeciwnik ją dosięgnie, piłka trafi w tin — metalowy pasek u dołu ściany frontowej, piłka wyleci ponad linię autu na dowolnej ścianie, gracz nie zdąży odbić piłki przed drugim odbiciem, lub wymiana zostanie przerwana decyzją let/stroke.

System PAR zastąpił starszy system hand-in/hand-out i został przyjęty, aby mecze były szybsze, bardziej przewidywalne czasowo i atrakcyjniejsze telewizyjnie. PSA wprowadziło PAR dla turniejów męskich w 2004, cykl kobiecy podążył w 2008, a WSF uczyniła PAR uniwersalnym standardem w 2009 roku.

Serwis rozpoczyna każdą wymianę. Znajomość zasad serwisu to podstawa systemu punktacji.

Pola serwisowe: Kort ma dwa pola serwisowe — po lewej i po prawej stronie. Serwujący musi mieć co najmniej jedną stopę całkowicie wewnątrz pola serwisowego (nie dotykając żadnej linii) w momencie uderzenia piłki.

Gdzie musi trafić serwis: Piłka musi uderzyć w ścianę frontową powyżej linii serwisowej (pozioma linia 1,78m nad tinem) i poniżej linii autu, a następnie odbić się w przeciwnym tylnym kwadrancie kortu. Jeśli piłka wyląduje w złym kwadrancie, trafi w tin lub wyleci nad linię autu, jest to błąd i punkt przechodzi na odbierającego.

Tylko jeden serwis: W odróżnieniu od tenisa, w squashu nie ma drugiego serwisu. Błąd serwisowy natychmiast przyznaje punkt odbierającemu.

Naprzemienne pola: Serwujący zmienia pole serwisowe (lewe i prawe) po każdym wygranym punkcie. Na początku gema serwujący wybiera, z którego pola zacząć.

Kto serwuje pierwszy: Na początku meczu gracze losują (kręcenie rakietą), kto serwuje. W kolejnych gemach pierwszy serwuje zwycięzca poprzedniego gema.

Squash jest unikalny wśród sportów rakietowych, bo dwóch graczy dzieli tę samą przestrzeń gry. Stwarza to częste sytuacje, w których jeden gracz blokuje drugiemu drogę do piłki lub ruch zamachowy. Zasady obsługują te sytuacje trzema możliwymi decyzjami:

Let — powtórka wymiany: Let przyznawany jest, gdy gracz mógł dotrzeć do piłki i ją zagrać, ale był częściowo zablokowany przez przeciwnika. Najważniejsze warunki:

• Gracz musiał podjąć wszelkie starania, aby dotrzeć do piłki.
• Występowało rzeczywiste przeszkodzenie, ale niewystarczające na stroke.
• Gracz nie był w pozycji do oddania czystego uderzenia wygrywającego. Let skutkuje powtórką wymiany — żaden punkt nie jest przyznany, serwujący powtarza serwis z tego samego pola.

Stroke — punkt dla zablokowanego gracza: Stroke to poważniejsza decyzja. Przyznawany jest, gdy:

• Pozycja przeciwnika uniemożliwiła uderzenie wygrywające.
• Piłka gracza trafiłaby przeciwnika w drodze bezpośrednio na ścianę frontową (nie przez ścianę boczną).
• Przeciwnik nie podjął żadnego wysiłku, aby zejść z drogi. Stroke przyznaje punkt zablokowanemu graczowi — równoważny wygraniu wymiany.

No let — wymiana stoi: No let ogłaszany jest, gdy:

• Nie było rzeczywistego przeszkodzenia — gracz miał wolną ścieżkę.
• Gracz nie mógłby dosięgnąć piłki niezależnie od pozycji przeciwnika.
• Gracz sam stworzył przeszkodzenie wchodząc w przestrzeń przeciwnika.

Na poziomie profesjonalnym stosuje się system 3 sędziów i video review dla dokładności tych najważniejszych decyzji.

„Punkty może zdobywać tylko serwujący.” To było prawdą w starym systemie hand-in/hand-out (przed powszechnym przyjęciem w 2009), ale nie obowiązuje od ponad 15 lat. W systemie PAR każda wymiana przynosi punkt niezależnie od serwującego.

„Gemy gra się do 9.” Gemy grano do 9 w starym systemie. W systemie PAR (obecny uniwersalny standard) gemy gra się do 11 punktów.

„Zawsze trzeba wygrać z przewagą 2 punktów.” Zasada 2-punktowej przewagi obowiązuje wyłącznie od stanu 10-10. Przy wyniku 11-9, 11-8 lub dowolnym innym, gdzie gracz osiągnie 11 a przeciwnik ma 9 lub mniej, gem kończy się natychmiast.

„Let oznacza punkt dla zablokowanego gracza.” Nie — let oznacza powtórzenie wymiany. To stroke przyznaje punkt zablokowanemu graczowi. Let i stroke są często mylone przez osoby nowe w squashu.

„W squashu jest drugi serwis jak w tenisie.” Squash nie ma drugiego serwisu. Błąd serwisowy natychmiast przyznaje punkt odbierającemu.

„Podwójne odbicie piłki zawsze kończy wymianę.” Podwójne odbicie od podłogi kończy wymianę (gracz, który na to pozwolił, traci punkt). Jednak piłka trafiająca w tin, wylatująca ponad linię autu lub odbijająca się dwa razy zanim przeciwnik zdąży ją dosięgnąć — każda z tych sytuacji kończy wymianę w inny sposób.